“Kırsal dönüşüm için kadın kooperatifleri desteklenmeli”

Mersin Büyükşehir Belediyesi  ile Mersin Ticaret ve Sanayi Odası  ev sahipliğinde düzenlenen ‘Mersinli Üreticiler Coğrafi İşaretleri Konuşuyor’ programı sonrası ‘Sonuç Bildirgesi’ yayınlandı. Sonuç bildirgesinde “Mersin Kan Portakalı, Tarsus Sarıulak Zeytini ve Osmaniye Yer Fıstığı gibi örneklerde açıkça görüldüğü üzere; aile çiftçiliği ve kadın kooperatifleri desteklendiğinde coğrafi işaretler; kırsal dönüşümün en dinamik motoru haline gelmektedir. Kadın emeğinin ve kooperatifleşmenin ekosistemdeki payı artırılmalıdır” denildi.

Mersin Büyükşehir Belediyesi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO), Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı (YÜciTA), Akdeniz Üniversitesi Coğrafi İşaretler Uygulama ve Araştırma Merkezi, AciMER, TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Mersin Şubesi, Mersinden Kadın Kooperatifi ve Slow Food Türkiye paydaşlığında düzenlenen program; Mersin’in coğrafi işaretli ve yerel ürünlerinin korunması, tanıtılması ve sürdürülebilir kalkınma aracı olarak değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi.

Türkiye coğrafi işaretler tarihinde bir dönüm noktası olan buluşmada; bugüne kadar genellikle teorik veya hukuki boyutuyla ele alınan coğrafi işaretler ekosisteminde, ilk kez işin asıl emektarı ve ‘gerçek sahibi’ olan üreticiler doğrudan kürsüye çıktı ve söz sahibi oldu. Sahadan yükselen seslerin, uzman görüşlerinin ve ortak aklın buluştuğu oturumlar sonucunda, coğrafi işaretlerin geleceğine ışık tutacak şu temel kararlar ve sonuçlar kamuoyunun takdirine sunuldu Program sonunda yayınlanan sonuç bildirgesinde şu ifadelere yer verildi:

Üretici Odaklı Yeni Bir Dönem Başlamıştır

Coğrafi işaret sisteminin sürdürülebilirliği, ancak sistemin gerçek sahibi olan üreticilerin sürecin merkezine alınmasıyla mümkündür. Sahada karşılaşılan bürokratik ve operasyonel tıkanıklıkların aşılması için üreticilerin ilk ağızdan sunduğu çözüm önerileri, Türkiye’nin coğrafi işaret yol haritasında temel yapı taşı olarak kabul edilmiştir.

Kırsal Kalkınmanın Motoru: Kadın Kooperatifleri ve Aile Çiftçiliği

Coğrafi işaretler sadece ticari birer tescil etiketinden ibaret değildir. Mersin Kan Portakalı, Tarsus Sarıulak Zeytini ve Osmaniye Yer Fıstığı gibi örneklerde açıkça görüldüğü üzere; aile çiftçiliği ve kadın kooperatifleri desteklendiğinde coğrafi işaretler; kırsal dönüşümün, yerel istihdamın ve bölgesel kalkınmanın en dinamik motoru haline gelmektedir. Kadın emeğinin ve kooperatifleşmenin ekosistemdeki payı artırılmalıdır.

Yönetişim ve 360° Denetim Mekanizması Şarttır

Bir coğrafi işaretin tescil edilmesi tek başına yeterli değildir; hukuki gücün pazara yansıması ve tüketici güveninin tam anlamıyla tesis edilmesi gerekmektedir. Bunun için, uluslararası standartlara (özellikle AB normlarına) uygun, etkin ve tavizsiz işleyen denetim mekanizmalarının kurulması ve tüm paydaşların yer aldığı bir ‘ortak akıl/yönetişim’ modelinin uygulanması zorunludur.

Gastro-Turizm ve Kültürel Mirasın Korunması

Topraktan tabağa uzanan süreçte yerel gastronomi, turizmin en güçlü ve sürdürülebilir bileşenidir. Mersin Cezeryesi, Mersin Kerebici, Mersin Tantunisi, Tarsus Humusu, Tarsus Fındık Lahmacunu,  Silifke Çileği ve Anamur Muzu gibi kentin kimliğini oluşturan efsane lezzetlerin doğuş hikayeleri ve özgünlükleri korunarak küresel gastronomi pazarına (Gastro-Turizm) entegre edilmesi; hem kültürel mirasın geleceğe aktarılmasını sağlayacak, hem de bölgesel ekonomiye büyük bir katma değer sunacaktır.

Geleceğe Güçlü Bir Yol Haritası

Toprağın kimliğini korumak, sadece geçmişe sahip çıkmak değil, geleceği inşa etmektir. Bu etkinlikte ortaya konan ‘Sürdürülebilir Tarım’, ‘Güvenilir Gıda’ ve ‘Adil Ticaret’ vizyonu, üreticinin sesini daha gür çıkararak geleceğe güçlü bir yol haritası bırakmıştır. Etkinliğin ikinci gününde yapılan saha gezisiyle de tescilli ürünlerin yerinde keşfi sağlanarak, teoriden pratiğe güçlü bir köprü kurulmuştur.

Sonuç olarak; Mersin’den yakılan bu meşale, Türkiye coğrafi işaretlerinin dünyada hak ettiği değeri bulması ve yerel üreticimizin refahının artırılması yolunda tarihi bir adımdır. Emeği geçen tüm üreticilerimize, paydaş kurumlarımıza ve bilimi sahaya taşıyan tüm uzmanlarımıza teşekkür ederiz. Toprağın kimliği, Akdeniz’in mirası ve üreticimizin emeği, geleceğimizin en büyük güvencesidir.   Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”