Ali Öztürk yazdı: Belediyeler: Kamu Yararına mı, Siyasi Rekabete mi Hizmet Ediyor?

Son yıllarda yaşanan gelişmeler, şu soruyu daha görünür hâle getirdi: Belediyeler gerçekten yalnızca kamu yararına hizmet eden yerel yönetim kurumları mı, yoksa giderek sertleşen siyasal rekabetin merkezlerinden biri hâline mi geliyor?

ALİ ÖZTÜRK

Bu tartışma yalnızca Türkiye’ye özgü değildir. Dünyanın birçok ülkesinde yeniden güç kazanan otoriter ve nasyonalist devlet anlayışının, çağın kaçınılmaz gerçekliği olarak sunulması demokratik ilkeler açısından kabul edilebilir değildir. Bu yaklaşım, siyasal çoğulculuğu ve yerel demokrasiyi zayıflatma riski taşımaktadır.

Türkiye’de ise belediyeler, kamunun vatandaşa en yakın yüzü olmanın ötesinde, muhalefetin daraltılan siyasal alanı ile yeniden sertleşen devlet aklının kesiştiği önemli bir mücadele sahasına dönüşmüştür. Bu nedenle belediyeleri yalnızca seçim sonuçları veya yerel hizmet performansı üzerinden değerlendirmek, meselenin siyasal ve toplumsal boyutunu eksik bırakacaktır.

Özellikle son dönemde yaşanan gelişmeler, yerel yöneticiler üzerinden yürüyen hukuki ve siyasi süreçlerin kamuoyunda yoğun biçimde tartışılmasına neden olmuştur. Bu tartışmalar, bazı çevrelerde CHP’nin yeniden dizayn edilip edilmediği sorusunu da gündeme taşımaktadır. Bu iddialar farklı siyasi değerlendirmelere konu olsa da, belediyelerin giderek daha fazla siyasal mücadelenin odağı hâline geldiği açıktır.

Hayalleri eskizlere, ufukları hücrelere sığmayacak kadar büyük olan yerel yöneticilerin hikâyeleri, Türkiye’de kentsel mücadelenin hangi koşullarda kriminalize edildiğini anlamak açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Kent politikaları; katılım, şeffaflık ve demokratik temsil üzerinden değerlendirilmeli, yerel yönetimler yalnızca seçim aritmetiğine indirgenmemelidir.

Çünkü kentler yalnızca altyapının, ulaşımın ya da imarın yönetildiği alanlar değildir. Aynı zamanda demokrasinin en görünür biçimde yaşandığı, vatandaşın yönetime en doğrudan temas ettiği kamusal alanlardır. Bu nedenle belediyelerin geleceği üzerine yürütülen her tartışma, aynı zamanda Türkiye’de demokrasinin, hukuk devletinin ve yerel yönetim anlayışının geleceğine ilişkin bir tartışmadır.