Depremin vurduğu 10 ilden çıkmak isteyen vatandaşların ilk uğrak yeri Mersin oldu. Mersin’e hem kalıcı olmak için gelenler var hem başka illere geçmek için gelenler var. Binlerce depremzede şu anda spor salonlarında, yurtlarda, okul salonlarında, fuar merkezlerinde oluşturulan geçici barınma alanlarında kalıyor. Peki depremzedeler Mersin’de kalmak isterse ne olacak? Hem şehir açısından hem depremzedeler açısından bir başka sorun o zaman başlayacak. Çünkü şehirde yeterli sayıda konut yok, üstelik kiralar geçen yıllara çok çok yüksek.

ABİDİN YAĞMUR

Mersin, 1950’lerden beri sürekli göç alan, göçlerle büyümüş bir şehir. 1980’lerin sonuna kadar ekonomik göç alan şehir, sonraki yıllarda güvenlik gerekçesiyle gelen göçün, en sonda da Suriye’den gelen göçün hedefi oldu. Mersin’de yaşayan Hataylı, Urfalı, Adıyamanlı, Maraşlı, Diyarbakırlı, Malatyalı, Antepli sayısı depremden önce oldukça yüksekti. Adı geçen bu illerle halihazırda sosyal, demografik, ekonomik ilişkileri çok yüksek olan, akrabalık bağları bulunan Mersin, depremin ardından yeni bir göç dalgasının hedefi oldu.

Hem mesafenin yakın olması hem akrabalık bağları hem havanın görece daha sıcak olması gibi etkenlerle depremzedelerin ilk sığınağı Mersin oldu.

Deprem bölgesinden kendi özel araçlarıyla çıkanların yanı sıra trenle ya da otobüsle çıkan çok sayıda depremzede de Mersin’e geldi. Otobüs firmalarından edinilen bilgiye göre gelmeye de devam edecekler.

Mersin Büyükşehir Belediyesi, deprem bölgesinden kaçan vatandaşlar için otogarda bir danışma masası kurdu. Buraya gelen depremzedeler belediyenin çadır alanlarına, yurtlarına, fuar merkezinde, spor salonunda, Erdemli sebze halinde yaptığı geçici barınma yerlerine yönlendiriliyorlar. Sadece belediyenin geçici barınma alanlarında kalan depremzedelerin sayısı 5 bine yaklaştı. Belediye, yeni barınma alanları tasarlamaya devam ediyor.

Mersin Valiliği de öğrenci yurtlarının yanı sıra bazı okulların spor salonlarını geçici barınma merkezi haline getirdi. Buralarda barınan depremzede sayısının da 5 bini aştığı ifade ediliyor. Örneğin 6 bin kişi kapasiteli yurtlar doldu ve ilçelerde barınma yerleri tasarlanmaya başlandı.

Akrabalarının, tanıdıklarının yanında kalan, otellerde kalan depremzedeler de eklendiğinde bir hafta içinde binlerce depremzedenin Mersin’e geldiğini söylemek mümkün.

Mersin depremden önceki günlerde de konut sıkıntısı yaşayan kentlerden biriydi. 2010’lu yıllar boyunca sürekli artarak devam eden Suriyeli göçü ve şehrin batı kesiminde kurulan Akkuyu Nükleer Santrali inşaatının etkisiyle konut sıkıntısı başlamış, kiralar aşırı derecede yükselmişti. Tüm bunlara  Rusya ve Ukrayna arasındaki savaştan kaçarak Mersin’e gelen Rus ve Ukrayna vatandaşları da eklenince Mersin’de konut fiyatları da kira fiyatları da fırlamıştı. Üstelik, dar ve orta gelirli kesimlerin kiralayabileceği konut sayısı da oldukça az.

Deprem bölgesinden gelecek göçün Mersin’de yeni bir konut krizine neden olacağı endişesi giderek yayılıyor.

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, bu göç dalgasına, Suriye’den gelecek yeni bir göç dalgasının da eklenmesinden endişe ettiğini ifade ediyor. Seçer, sosyal medya hesaplarından hükümete seslenerek “Mersin bu yükü kaldıramaz” dedi.

Mersin Emlakçılar Odası da konut arzının düşük, talebin yüksek olduğu ortama dikkat çekti ve ev sahiplerine “Kiraları belirlerken insaflı olmaları, depremzedelerle empati kurmaları” çağrısında bulundu.

Ancak depremin üzerinden bir hafta bile geçmeden ev sahiplerinin kira fiyatlarını artırdığı haberleri şehirde dolaşmaya başladı.

Bir internet haber sitesi, şehrin etkili iş insanları derneklerinden birinin başkanı olan bir ev sahibinin, aylık 7000 bin liraya kiraladığı bir dairenin kirasını bir hafta içinde 9 bin liraya çıkardığını yazdı.

Emlakçılar da “Kiraları artırma eğilimi var. Ev sahiplerine insaflı olun çağrısını bu eğilimi gördüğümüz için yaptık” diyor.

Mersin’in yerleşik nüfusu 2 milyon civarında. 200 bini kayıtlı, bir o kadarı kayıtsız Suriyeli sığınmacılar, Rus ve Ukrayna vatandaşları da eklendiğinde nüfus 2 milyon 500 bini buluyor.

Deprem bölgesinden çıkan vatandaşların ne kadarının Mersin’de kalacağını kestirmek ise güç. Fakat rakamlar ne olursa olsun, Mersin’in önümüzdeki günlerde bir konut sorunu yaşayacağı kesin.

ÖTEKİNİN ÖTEKİSİ: SURİYELİLER

Depremin ardından Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra deprem bölgesinde yaşayan Suriyeli sığınmacılar da Mersin’e getirildi.  Sığınmacılar, 2 gün Mersin’de konakladıktan sonra Konya’ya gönderildi. Kendi olanaklarıyla Mersin’e ulaşan sığınmacıların durumu ise daha kötü.

Mersin Büyükşehir Belediyesinin otogardaki danışma masası sadece Türk vatandaşlarına hizmet veriyor ve sadece Türk vatandaşları barınma merkezlerine alınıyor.

Suriyeli sığınmacıların ise valilik ya da Göç İdaresi koordinesinde barınma merkezlerine yönlendirilmesi gerekiyor. Otogarda bu iki kurumdan görevliler olmadığı için sığınmacılar otogarın bir köşesinde yatıp kalkıyor. Çocuklarını enkazdan çıkarmış Suriyeli bu aile de otogarda bekliyor.