Mersin Yaşam Gazetesi

Engellilere sadaka yaklaşımı

Çetin Veysal

30/07/2016

Engellilere toplumsal yaşamın hiçbir açısından yaklaşım biçimi ayrımcı olmamalıdır. Öncelikle onlara yaklaşımımızda engelli oldukları için değil, onların engellerini neden ortadan kaldıramadığımız üzerinde düşünmeliyiz. Ancak böyle bakıldığında, toplumun engelli yurttaşlarına eğitim, sağlık, iş, konut, gelecek güvencesi gibi birçok alanda yeni ve yeterli hizmetlerin neden verilemediği sorgulanabilir.

Buradan hareketle denebilir ki, aslında toplumu zengin ve fakir olarak bölen politik, hukuksal ve kültürel yaklaşımlar, bu yaklaşımlarına ister fıtrat ister kader isterse de doğanın işleyişi desinler, bu ve benzer yalanları kimseye anlatamazlar. İnsanlar engelli doğabilir ya da sonradan engelli olabilirler. Ancak bu demek değildir ki, engelli insanlar yurttaş olmaktan engelleri nedeniyle mağdur edilebilir. Hayır. Bu yaklaşım kabul edilemezdir ancak herkes bu yalanlara inandırılmıştır.

Artık yıllardır kullandıkları: Engelli olunca, insan bir işe yaramaz, normal insanlardan farklıdır ya da yapabilecekleri birşey kalmamıştır yalanlarını ve aşağılamalarını yüzlerine vurmak gerekir. Engelli insanların, engelli olmayan diğer insanlardan, yani göz rengi ya da boy uzunluğu farkı olan insanların birbirinden çeşitliliği gibi görülmesi gerekir. Buna göre, engellilere sunulan olanak ve koşullar olduğun da, onların diğer insanlardan farkı olmadığı görülerek, toplumsal üretim ve değerlenme aşamalarında herkesle eşit oldukları anlaşılacaktır.

Kaldı ki, her insanın birbiri ile eşit haklara sahip olduğu savı, “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi”nin önemli bir ilkesi ise, bu sözleşmeye imza atan toplumların hükümetlerinin de kendi akitlerine uymaları beklenir. Böylelikle de, günümüzde engellilere acıma yoluyla verilen “biçareyi” aşağılamanın bir biçimi de olan sadaka ortadan kaldırılabilir.

Sadaka, engelleri nedeniyle toplumun engelli kesimlerine ya da başkalarına muhtaç olan kesimlere de yapılan sözde dayanışma ya da Allah rızası adına yapılan “yardım ya da iyilik”lerdir. Engelli kesimlerin de, yoksul ve yoksun kesimler gibi, engelleri kendi suçları olmaması nedeniyle toplum tarafından korunup kollanması ve toplumun yarattığı zenginliklerden pay almaları gerekir ki, engelleri ya da maduriyetleri onların yaşamlarında engelleyici olmasın. Bu bağlamda engelli kesimlerin toplum içerisinde daha dikkatle gözetilmeleri elzemdir.

Engellilere “sadaka” ya da “yardım”, engellilere sunulacak kamu hizmetine dönüşebilir. Görme yeteneği olan engelliler, üniversitelerde ve şehir kütüphanelerinde kitap okumalarla görme engellilere eğitim hizmeti altyapısını hazırlamaya yardımcı olabilecekleri gibi, başka türden engelli olanlar da, eğer tümden engelli değillerse, diğer engellilere değişik açılardan üretici çalışmalarıyla yardım edebilirler. Yardım kurumlarından yardım almak yerine, kamu istihdamında olarak, yine evde mahsur kalan engellilere ya da yaşlılara kamu hizmeti verebilir, onların yaşamlarını kolaylaştıracak toplumsal hizmetlerde görevlendirilebilirler. Alışveriş, hizmet ve diğer yaşam alanlarının kolaylaştırılmasında istihdam edilebilirler. Bu ve benzer kamu hizmeti ve sosyal dayanışma istihdam türleri, toplumun değişik kesimleri arasındaki karşılıklı dayanışmayı geliştirir. Aynı zamanda engelli kesimlerin de üretici olması ile değişik kesimlerin karşılıklı yardımlaşmalarının sağlanmasıyla yaşam seviyeleri yükseltilmiş, kendilerini gerçekleştirmelerine doğru bir adım daha atılmış olunur.

Öte yandan işsizlik, evsizlik, eğitimsizlik ve sağlıksızlık insanların suçları değil, toplumun düzenlenmesinin yanlışlıklarının sonucu olarak görülmesi gerektiğinden, bu yoksunluklar içerisinde olan insanların toplum adına düzenlemelerle, devlet tarafından yaratılan politikaların sonucu olarak ortaya çıkan maduriyetler olarak görülmeli ve giderilmelidir.

Ancak ne yazık ki olagelen politik uygulamalar, tıpkı egemenden farklı düşünenlere, çalışan kitlelere yapılan ayrımcılık ve yoksunlaştırma uygulamaları gibi, engellilere de acımasızlıkla ve adaletsizlikle uygulanmaktadır.

Üyel Ol



Üye Girişi